بیماری لثه یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان در جهان است که در صورت بیتوجهی میتواند منجر به لق شدن دندانها، تحلیل استخوان فک و حتی از دست رفتن کامل دندانها شود. متأسفانه این بیماری در بسیاری از موارد بهصورت خاموش و بدون درد آغاز میشود و همین موضوع باعث میشود افراد تا رسیدن به مراحل پیشرفته، متوجه آن نشوند.
در مطب دکتر جعفری، تشخیص زودهنگام و درمان اصولی بیماری لثه نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت دندانها و جلوگیری از درمانهای سنگینتر دارد. در این مقاله، یک راهنمای کامل و کاربردی درباره بیماری لثه ارائه میدهیم تا هم آگاهی شما افزایش یابد و هم بتوانید در صورت مشاهده علائم، بهموقع اقدام کنید.
بیماری لثه (Gum Disease) چیست؟
پریودنتال به مجموعهای از عفونتها و التهابهای بافت نگهدارنده دندان (لثه، رباط و استخوان فک) گفته میشود. این بیماری اغلب در اثر تجمع پلاک میکروبی و عدم رعایت بهداشت دهان ایجاد میشود.
این بیماری فقط مشکل دهانی نیست؛ تحقیقات نشان دادهاند که ارتباط مستقیمی با بیماریهای قلبی، دیابت و حتی زایمان زودرس دارد.
انواع بیماری لثه
-
التهاب لثه (Gingivitis)
التهاب لثه خفیفترین و قابل برگشتترین نوع بیماری لثه است. در این مرحله هنوز استخوان فک آسیب ندیده است.
علائم:
- خونریزی لثه هنگام مسواک زدن
- قرمزی و تورم لثه
- بوی بد دهان
- حساسیت لثه
-
پریودنتیت (Periodontitis)
در صورت عدم درمان التهاب لثه، بیماری وارد مرحله پریودنتیت میشود که جدی و غیرقابل برگشت است.
علائم:
- تحلیل لثه و نمایان شدن ریشه دندان
- لق شدن دندانها
- درد هنگام جویدن
- ایجاد پاکت عمیق لثهای
- ترشح چرک از اطراف دندان
علت بیماری لثه چیست؟
مهمترین عوامل ایجاد عبارتاند از:
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان
- تجمع پلاک و جرم دندانی
- مصرف دخانیات (سیگار و قلیان)
- دیابت کنترلنشده
- تغییرات هورمونی (بارداری، یائسگی)
- استرس مزمن
- مصرف برخی داروها
- عوامل ژنتیکی
علائم هشداردهنده لثه ای که درگیر بیماری شده
اگر هر یک از علائم زیر را دارید، احتمال ابتلا به بیماری لثه بالاست:
- خونریزی مداوم لثه
- بوی بد دهان دائمی
- عقبرفتگی لثه
- تغییر موقعیت دندانها
- درد یا ناراحتی لثه
تشخیص زودهنگام بیماری لثه، شانس درمان موفق را چند برابر میکند.
بیماری لثه چه عوارضی دارد؟
درمان نکردن لثه ای که دچار بیماری است میتواند عواقب جدی به همراه داشته باشد:
- از دست رفتن دندانها
- تحلیل استخوان فک
- افزایش ریسک بیماریهای قلبی
- تشدید دیابت
- افزایش احتمال زایمان زودرس
روشهای تشخیص بیماری لثه
دندانپزشک برای تشخیص بیماری لثه از روشهای زیر استفاده میکند:
- معاینه بالینی لثه
- اندازهگیری عمق پاکت لثه
- عکسبرداری رادیوگرافی
- بررسی میزان تحلیل استخوان
تشخیص تخصصی، اولین قدم درمان مؤثر بیماری لثه است.
درمان لثه بیمار چگونه است؟
- جرمگیری و بروساژ حرفهای
در مراحل اولیه، جرمگیری میتواند التهاب را بهطور کامل برطرف کند.
- درمان ریشه و تمیزکاری عمیق (Scaling & Root Planing)
در پریودنتیت خفیف تا متوسط، تمیزکاری عمقی ریشه دندان انجام میشود.
- جراحی لثه
در مراحل پیشرفته بیماری لثه، جراحی لثه برای کاهش عمق پاکت و بازسازی استخوان ضروری است.
- درمانهای تکمیلی
- آنتیبیوتیک موضعی یا خوراکی
- لیزر درمانی لثه
- پیوند لثه در موارد تحلیل شدید
پیشگیری از بیماری لثه
برای جلوگیری، رعایت این نکات ضروری است:
- مسواک زدن حداقل 2 بار در روز
- استفاده روزانه از نخ دندان
- دهانشویه مناسب
- ترک سیگار
- مراجعه منظم به دندانپزشک (هر 6 ماه)
- کنترل بیماریهای زمینهای مثل دیابت
پیشگیری همیشه سادهتر و کمهزینهتر از درمان است.
آیا لثه بیمار قابل درمان کامل است؟
- التهاب لثه: کاملاً قابل درمان و برگشتپذیر
- پریودنتیت: قابل کنترل ولی غیرقابل برگشت
به همین دلیل، تشخیص زودهنگام اهمیت حیاتی دارد.
بیماری لثه در چه افرادی شایعتر است؟
این بیماری میتواند هر فردی را درگیر کند، اما برخی افراد به دلیل شرایط جسمی یا سبک زندگی، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. شناخت این گروهها نقش مهمی در پیشگیری و تشخیص زودهنگام دارد.
بیماری لثه در افراد سیگاری
سیگار و سایر دخانیات از مهمترین عوامل خطر ابتلا به بیماری لثه هستند. نیکوتین باعث کاهش جریان خون در بافت لثه میشود و توان ترمیم طبیعی بدن را کاهش میدهد. نکته خطرناک اینجاست که در افراد سیگاری، علائم بیماریهای لثه (مثل خونریزی) ممکن است کمتر دیده شود، اما تخریب بافتی شدیدتر اتفاق میافتد.
عوارض شایع در افراد سیگاری
- پیشرفت سریعتر پریودنتیت
- پاسخ ضعیف به درمانهای لثه
- افزایش احتمال لق شدن دندانها
بیماری لثه در بیماران دیابتی
بین دیابت و بیماری لثه یک رابطه دوطرفه وجود دارد. دیابت کنترلنشده باعث افزایش التهاب لثه میشود و از طرفی، بیماری لثه میتواند کنترل قند خون را دشوارتر کند.
| وضعیت | تأثیر |
| دیابت کنترلنشده | افزایش عفونت و التهاب لثه |
| لثه بیمار فعال | اختلال در کنترل قند خون |
| درمان لثه | کمک به بهبود کنترل دیابت |
به همین دلیل، بیماران دیابتی باید معاینات منظم لثه را جدی بگیرند.
بیماری لثه در دوران بارداری
تغییرات هورمونی دوران بارداری باعث افزایش حساسیت لثهها میشود. در این دوران، حتی پلاکهای خفیف میتوانند باعث التهاب شدید لثه شوند که به آن ژنژیویت بارداری گفته میشود.
نکته مهم:
عدم درمان بیماری لثه در بارداری با افزایش خطر زایمان زودرس و وزن کم نوزاد ارتباط دارد.
لثه دچار بیماری در سالمندان
با افزایش سن، تحلیل طبیعی لثه، مصرف داروهای مختلف و کاهش توان مراقبت از دهان، احتمال بیماری لثه بیشتر میشود. و در سالمندان، یکی از دلایل اصلی از دست رفتن دندانها محسوب میشود.
بیماری لثه و بوی بد دهان چه ارتباطی دارند؟
یکی از شایعترین شکایات بیماران، بوی بد دهان دائمی است. این بو معمولاً به دلیل فعالیت باکتریها در پاکتهای لثهای ایجاد میشود.
| عامل | توضیح |
| پلاک و جرم دندانی | محل تجمع باکتریهای مولد بو |
| پاکت لثهای | محیط بیهوازی مناسب برای میکروبها |
| عفونت لثه | تولید ترکیبات گوگردی بدبو |
اگر بوی بد دهان با مسواک و دهانشویه برطرف نمیشود، احتمال بیماری بسیار بالاست.
تفاوت التهاب لثه و پریودنتیت چیست؟
این دو مرحله اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند، در حالی که تفاوتهای اساسی دارند:
| ویژگی | التهاب لثه (Gingivitis) | پریودنتیت (Periodontitis) |
| شدت بیماری | خفیف | شدید |
| برگشتپذیری | کاملاً قابل درمان | غیرقابل برگشت |
| آسیب استخوان | ندارد | دارد |
| لق شدن دندان | خیر | بله |
تشخیص و درمان التهاب لثه، بهترین راه جلوگیری از پیشرفت به پریودنتیت است.
اگر لثه بیمار درمان نشود چه اتفاقی میافتد؟
درمان نکردن فقط یک مشکل دهانی نیست و میتواند پیامدهای جدی داشته باشد:
- تحلیل استخوان فک
- لق شدن و از دست رفتن دندانها
- افزایش ریسک بیماریهای قلبی
- تشدید دیابت
- نیاز به درمانهای پیچیده و پرهزینه
این تیتر یکی از قویترین بخشها برای ترغیب بیمار به اقدام است.
چه زمانی برای بیماری لثه باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مراجعه فوری به دندانپزشک ضروری است:
- خونریزی مکرر لثه
- بوی بد دهان دائمی
- عقبرفتگی یا درد لثه
- لق شدن یا جابهجایی دندانها
مراجعه زودهنگام، درمان را سادهتر و کمهزینهتر میکند.
درمان بیماری لثه در مطب دکتر جعفری
در مطب دکتر جعفری، درمان بیماری لثه با رویکرد علمی و هدف حفظ دندانهای طبیعی انجام میشود.
مزایای درمان در مطب:
- تشخیص زودهنگام و دقیق
- استفاده از روشهای بهروز درمان لثه
- تمرکز بر جلوگیری از پیشرفت بیماری
- برنامه درمانی متناسب با هر بیمار
سوالات پرتکرار کاربران
آیا لثهای که دچار بیماری شده باعث بوی بد دهان میشود؟
بله، یکی از شایعترین علائم بوی بد دهان مداوم است.
آیا بیماریهای لثه خطرناک است؟
در صورت عدم درمان، میتواند منجر به از دست رفتن دندانها و مشکلات سیستمیک شود.
بهترین روش درمان بیماری لثه چیست؟
بسته به شدت بیماری، از جرمگیری ساده تا جراحی لثه متغیر است.